Lightpainting fotografie (lichtschilderen) is een creatieve fotografietechniek waarbij je met licht “tekent” in een foto terwijl de sluiter van de camera openstaat. In plaats van een moment vast te leggen, bouw je het beeld letterlijk op met beweging en licht.
In dit artikel leg ik het een beetje uit hoe lightpainting werkt. Verderop meer informatie over lightpainting met een lensbal en spirography.
Hoe werkt het?
Bij lightpainting gebruik je een lange sluitertijd (bijvoorbeeld 5–30 seconden of zelfs minuten). Terwijl de camera de scène opneemt:
- Beweeg jij (of iemand anders) een lichtbron door het beeld
- Vverlicht je delen van een onderwerp op een gecontroleerde manier
- De camera registreert het spoor van dat licht → dat geeft lijnen, patronen of subtiele belichting.
Wat heb je nodig?
- Een camera met handmatige instellingen (zoals een DSLR of systeemcamera)
- Statief (heel belangrijk om beweging te voorkomen)
- Lichtbronnen zoals: zaklampen, LED-strips, sterretjes (vuurwerk), glowsticks
- Donkere omgeving (nacht of donkere ruimte)
- Basisinstellingen
Typische instellingen om mee te beginnen:
- Sluitertijd: 10–30 seconden
- Diafragma: f/8 – f/11
- ISO: 100–200 (voor weinig ruis)
Van daaruit kun je experimenteren afhankelijk van het effect.
Verschillende stijlen
Lightpainting is super veelzijdig:
1. Licht tekenen
Je schrijft woorden of maakt vormen in de lucht met een lampje.
2. Light trails
Auto’s, fietsen of sterren creëren bewegende lichtstrepen.
3. Light painting op objecten
Je “schildert” licht op een stilstaand object, zoals een auto of gebouw.
4. Figuren en effecten
Denk aan “vuurvleugels” of lichtbollen — populair gemaakt door kunstenaars zoals Eric Paré.
Tips voor beginners
Begin simpel: schrijf je naam met een zaklamp.
Werk in het donker voor meer contrast.
Draag donkere kleding (zodat jij niet zichtbaar bent).
Gebruik een afstandsbediening of timer om trillingen te voorkomen.
Experimenteer, fouten leveren vaak de coolste effecten op.
Foto: Lensbal op een spiegel, met een zaklamp met leds en kleurenfolie de lichtstrepen maken door te bewegen.
We gaan nu verder met het specificeren van twee types van lightpainting. Er zijn natuurlijk nog veel meer dingen die je kan doen.
Lightpainting met een glazen bol (ook wel “lensball photography”) geeft een magisch, bijna surrealistisch effect.
Wat is lightpainting met een glazen bol?
Je gebruikt een glazen bol als een soort lens. Die bol:
- Draait het beeld ondersteboven.
- Vervormt de omgeving.
- Vangt licht op een unieke manier.
Combineer dat met lightpainting en je krijgt lichtpatronen ín en rondom de bol.
Wat heb je nodig?
- Camera + statief
- Glazen bol (lensball, vaak 60–100 mm)
- Lichtbron (zaklamp, LED, etc.)
- Donkere omgeving
Basisinstellingen (startpunt)
- Sluitertijd: 10–20 sec
- Diafragma: f/8
- ISO: 100
- Focus: handmatig, op de bol
Stap-voor-stap (eerste foto)
1. Plaats de bol
Leg de glazen bol op een tafel, een spiegel of buiten op de grond. Zorg dat hij stabiel ligt (rolt snel!).
2. Compositie bepalen
Zet de bol centraal of juist off-center. Let op wat er in de bol weerspiegelt (dat is je “mini-wereld”).
3. Start de opname
Gebruik timer of afstandsbediening,, sluiter gaat open (bijv. 15 sec).
4. Begin met lightpainting
Nu komt het leuke deel:
Optie A: rondom de bol tekenen
- Maak cirkels of spiralen rond de bol
- Resultaat: “energieveld” effect
Optie B: de bol verlichten
- Schijn zacht licht op de bol
- Geeft een gloeiend, kristalachtig effect
Optie C: achter de bol bewegen
- Licht achter de bol → vervormde patronen in de bol
Populaire effecten
“Portal effect”
- Maak een cirkel van licht rond de bol
- Lijkt alsof er een andere wereld in zit
“Energy sphere”
- Snelle, herhalende bewegingen rond de bol
- Geeft een elektrische look
"Kleurenmix"
- Gebruik gekleurde LEDs of gels
- Meng kleuren voor extra diepte
Belangrijke tips
- Raak de bol niet aan tijdens de opname (vingerafdrukken zichtbaar!)
- Maak hem schoon vóór je begint
- Gebruik een donkere achtergrond voor contrast
- Let op veiligheid (zeker met vuur of steelwol!)
Veelgemaakte fouten
- Te veel licht → bol wordt “uitgebrand”
- Verkeerde focus → bol onscherp
- Te rommelige beweging → geen duidelijk patroon
Spirography lightpainting is een creatieve fotografie-techniek waarbij je met lichtbronnen spirograaf-achtige patronen “tekent” in de lucht tijdens een lange belichting. Het resultaat lijkt vaak op geometrische, hypnotiserende vormen—vergelijkbaar met de patronen uit een klassieke spirograaf, maar dan gemaakt met licht.
Wat is het precies?
Het combineert twee dingen:
- Light painting: fotograferen met lange sluitertijd terwijl je een lichtbron beweegt
- Spirografie: wiskundige patronen gebaseerd op roterende cirkels
Tijdens de opname beweeg je een lichtbron (zoals een LED of lampje) in een herhalend, draaiend patroon. De camera “ziet” dat als één vloeiende tekening.
Hoe werkt het?
Je hebt meestal nodig:
- Camera met lange sluitertijd (DSLR, systeemcamera of soms smartphone met app)
- Statief (heel belangrijk)
- Donkere omgeving
- Lichtbron (LED, glowstick, fietslampje, etc.)
Basisstappen:
- Zet je camera op een lange sluitertijd (bijv. 10–30 seconden).
- Start de opname.
- Beweeg je lichtbron in cirkels of rotaties.
- Combineer bewegingen (bijv. draaien + verplaatsen).
- Stop de opname, je krijgt een complex patroon.
- Waarom “spirography”?
De patronen lijken op wiskundige curves zoals: hypotrochoïden, epitrochoïden. Dat zijn vormen die ontstaan wanneer een cirkel binnen of buiten een andere cirkel rolt.
Veelgebruikte technieken
- Pendulum lightpainting: licht hangt aan een touw en zwaait → perfecte symmetrische patronen.
- Orb spinning: je draait een lichtbron in een bolvorm.
- Mechanical rigs: sommige kunstenaars bouwen apparaten die perfecte spirografie genereren.
Tips voor mooie resultaten
- Werk in volledige duisternis (voor scherpe lijnen).
- Gebruik verschillende kleuren licht.
- Experimenteer met snelheid en ritme.
- Probeer meerdere lagen (meerdere bewegingen in één opname).
- Gebruik een afstandsbediening of timer om trillingen te vermijden.
Ik hoop dat ik een beetje een beeld heb gegeven van deze twee lightpainting opties. In de toekomst zal ik nog andere vormen gaan bespreken zoals staalwolslingeren.